Права во случај на невработеност
Проблем
Многу граѓани кои остануваат без работа не се целосно информирани за своите права поврзани со осигурувањето во случај на невработеност. Непознавањето на законските услови за остварување на паричен надоместок, потребната документација, роковите и основата за исклучување од правото, често резултира со губење на важни бенефиции и дополнителна економска несигурност.
Решение
Со цел заштита на правата на невработените лица и полесно остварување на социјалната сигурност, Република Северна Македонија предвидува повеќе облици на поддршка преку системот на задолжително осигурување во случај на невработеност.
Клучни информации за правото на паричен надоместок:
Кој има право?
Секое лице кое останало без работа и има најмалку:
- 9 месеци не прекинат работен однос, или
- 12 месеци со прекин во последните 18 месеци.
Рок за поднесување барање:
Барањето за паричен надоместок се поднесува во рок од 30 дена од денот на престанокот на работниот однос во Центарот за вработување според местото на живеење.
Висина на надоместокот:
- 50% од просечната нето плата на работникот во последните 24 месеци.
- Доколку надоместокот се прима подолго од 12 месеци, за останатите месеци се исплатува 40%.
Време траење на исплата:
Исплатата зависи од должината на работниот стаж. Например: за најмалку 9 месеци непрекинато – 1 месец надоместок или за подолг стаж – соодветно подолг период на исплата.
Други права во случај на невработеност:
- Подготовка за вработување (обука, преквалификација, доквалификација)
- Право на здравствена заштита
- Право на пензиско и инвалидско осигурување
- Поддршка за вработување на лица со инвалидност
Кој нема право на паричен надоместок?
- Ако работниот однос престанал по: писмена изјава за отказ (освен при брак или промена на живеалиште на брачниот другар) или со спогодбен прекин на работен однос,
- прекршување на работниот ред и дисциплина,
- одбивање обука,
- преквалификација или вработување,
- исполнување услови за пензија, и др.
Совет од нашите правни експерти: Доколку сте останале без работа, препорачуваме веднаш да се обратите до надлежниот Центар за вработување и да се информирате за вашите права. Навремената постапка и целосната документација се клучни за успешно остварување на надоместокот и останатите социјални права.
Потребна Ви е правна помош? Контактирајте не и нашите правници ќе Ви помогнат да го остварите вашето право!
Извор:
Закон за вработувањето и осигурување во случај на невработеност

